Aktualności
O nas
Czytelnia
Poradniki
Konkursy
Linki
Napisz do nas
Zaloguj się:
login:
hasło:

Nasi Artyści
Joanna Piaskowska




Małgorzata Wrochna




Alicja Pluta




Waleria Korsak-Rabś




Ewa Giczkowska




Adam Rymaszewski




Magdalena Lewandowska




Zdzisław Kruszyński




Julita Jaśkiewicz-Macek




 więcej...

Dołącz do nas!

mapa witryny - strona główna
 


Ikona - piękno prostoty

Ikony przez długi czas były postrzegane jako przedmioty, a nie dzieła sztuki. Dochodziło nawet do tego, że kiedy pod wpływem czasu ciemniały i stawały się nieczytelne, to nie dbano o ich renowację, ale po prostu wymieniano je na nowe. Najstarsze ikony wykonywano techniką enkaustyczną (malowano barwionym woskiem). Już w wiekach średnich technikę tę zastąpiono temperą, gdzie środkiem zawiązującym było żółtko jajka zmieszane z wodą. Ikona malowana temperą składała się z czterech warstw: drewnianej deski z naklejonym płótnem, gruntu z kredy lub gipsu zmieszanego z klejem, warstwy malarskiej i złoceń oraz ochronnego lakieru na bazie oleju. Czasem ikonę zdobiła metalowa "koszulka" ze srebrnej lub złotej blachy inkrustowanej kamieniami, w której wycinano otwory na twarz i ręce.

Malarstwo ikon podlegało ściśle określonym normom. Przepisy dotyczyły ikonografii przedstawień akceptowanych przez Kościół, a także szczegółów technicznych - nawet jakości stosowanych składników. Kanonom podlegał również twórca ikon; stawiano mu wysokie wymagania moralne.

Nie stosowano perspektywy geometrycznej. W średniowieczu osoby ważniejsze przedstawiane były jako większe, a wszystkie postacie były wyraźnie statyczne.

Sztuka bizantyjska miała służyć zilustrowaniu Pisma Świętego, nauczaniu wiernych niepiśmiennych Ewangelii, była umownym systemem znaków obrazujących przestrzeń mistyczną. Wyidealizowane postacie były bardzo do siebie podobne, a przez to schematyczne i pozbawione realizmu.

W Polsce jedną z najstarszych i najpiękniejszych ikon jest wizerunek Matki Bożej znajdujący się na Jasnej Górze. Według legendy zawartej w rękopisie z roku 1474 obraz został namalowany przez św. Łukasza Ewangelistę, na desce stołu, przy którym Św. Rodzina modliła się i spożywała posiłki. Obraz został namalowany techniką temperową i do dzisiaj nie ustalono dokładnej daty powstania. Najbardziej prawdopodobne jest, że powstał w VI - IX wieku. Zaliczany jest do ikon typu "Hodegetria", tzn. "Ta, która prowadzi".

Dopiero w XIV wieku za sprawą Giotta doszło do zniknięcia bizantyjskiej powagi z obrazów religijnych. Twórca ten wprowadził do swoich dzieł wiele elementów świeckich. Giotto wprowadził też pewne elementy perspektywy klasycznej (jeden punkt obserwacyjny), co było ważnym krokiem w rozwoju malarstwa europejskiego. Był on prekursorem nowego kierunku w sztuce - renesansu. Mimo to nadal jego freski pełne są dostojeństwa.

 Magdalena Lewandowska

wróć